Sivas mutfağı tarım ürünlerine dayanmaktadır. Sonbaharda kışlık yiyecek
hazırlıkları başlar. Un öğütme, bulgur dövme, çekme, erişte, kadayıf,
salça yapımı, sebze kurutma, etlik kesimi bunların başlıcalarıdır.
Yöre yemekleri daha çok unlulara dayanmaktadır. Keş, peskütan, çökelek,
süt ürünlerinden hazırlanan yiyeceklerdendir. Yöre yemekleri genellikle
kırsal kesimlerde yazları ayranlı, pancarlı çorba, madımak, evelik,
düğücek aşı gibi yemekler yapılır. Kışları ise tırhıt, sübüra, kelecoş,
tarhana, içli köfte, hingel gibi hamurlu yemekler yenmektedir. Kentte
genellikle sebze yemekleri yapılmaktadır. Sivas kebabı ünlüdür.
Tandırda kül çöreği, fotla, patates yada peynirle yapılan kömbe, kete,
lavaş yörede yaygın ekmek çeşitlerindendir.
Aşağıda bazı yemeklerimizin tariflerini bulabilirsiniz.
BAL HELVASI
Unun tereyağda kıvamınca kavrulmasından sonra (Un fazla kavrulur, rengi
koyulaşırsa helvaya geçmiş derler) az sulu veya sütlü süzme bal katılarak
helva hazırlanır. Hatta tepsiye alınan bu helvalar üzerine ayrıca petekli
bal (dalak balı) konulup yenilir.
BULGUR - (YUVARLAK KÖFTE)
2 adet sogan rendelenir; tuz, biber, 1 kg. çekilmis kiyma, 1/2 lt.
ölçek dolusu ince bulgur, bir çay bardağı su hepsi bir hamur halinde
iyice yoğurulur. El içinde bilye büyüklüğünde köftecikler yuvarlatılır.
Arzu edilirse köfte az miktarda kızgın yağda pembeleşinceye kadar döndürülür.
1-2 lt. kaynar suya bir kaşık salça atılır. Köfte yarı pişmiş vaziyette
iken bir çay bardağı pirinç salınır. Bir çorba kaşığı kızdırılmış sade
yağına bir tatlı kaşığı kuru nane karıştırılarak pişer üzerine dökülür.
Arzu edilirse limon da sıkılabilir.
ÇİRLİ ET
MALZEME:
Kuru kayısı 600 gr. Su 5 su bardağı
Katı yağ 2 çorba kaşığı Tuz
Kuşbaşı kuzu eti 1 kg.
YAPILIŞI:
Kayısıları ılık suda 1 saat bekleterek yumuşamalarını sağlayın. Yağı
bir tencerede eritin. Yağ kızınca etleri, verdikleri suyu çekinceye
kadar içinde kavurun. Suyu ve tuzu katıp bir taşım kaynatın. Orta ateşte,
suyun çoğunu çekinceye kadar yaklaşık 30 dakika pişirin. Kayısıları,
suyunu süzüp et tenceresine aktarın. 5 dakika daha pişirerek tencereyi
ateşten alın ve sıcak servis yapın.
HURMA TATLISI
MALZEME:
Margarin Yarım paket Tereyağı 1 çorba kaşığı
Karbonat 1 çay kaşığı Su 1 fincan
Un 3 su bardağı Yarım limonun suyu
Şeker 3 su bardağı Limon suyu 1/4
Su 3,5 su bardağı
YAPILIŞI:
Orta boy bir tencerede 125 gr. margarin ve 1 çorba kaşığı tereyağını
eritin. İçine unu ilave edin. Karbonat, limon suyu ve 1 fincan suyu
da ekleyin. Daha sonra tüm malzemeleri elinizle veya tahta bir kaşıkla
yoğurarak birbirine karıştırın. Malzemeler iyice yumuşayıp, kulak memesi
yumuşaklığnda bir hamur haline gelince, içinden kaşıkla ceviz büyüklüğünde
parçalar alıp, elinizle yuvarlayın. Yassı köfte biçimi verin. Yağlanmış
bir fırın tepsisine hazırladığınız tatlıları yan yana dizin. Orta dereceli
fırındas 45 dakika veya tatlılar altın sarısı renk alana dek pişirin.
Bu arada şerbet için gereken su ve şekeri bir tencereye alın. Kaynamaya
başladıktan birkaç dakika sonra limonu sıkıp, tencereyi ocaktan alın.
Şerbeti tatlının üzerine dökün. Bir süre bekletin. Tatlı şerbeti iyice
emdikten sonra servis yapın.
KARIN YAHNİSİ
YAPILIŞI:
Haşlanmış işkembe (karın) küçük küçük doğranır dörde bölünmüş kuru soğanlar
yağ ile beraber bir tencereye konulup kızartılır. Doğranmış ve haşlanmış
işkembeler ayrı yerde haşlanmış nohutlara salça ilave edilip tuzu da
konduktan sonra tekrar pişirilir. Aynı şekilde ciğerle de yahni yapılır.
KAVURMA HELLESİ
MALZEME:
Un 500 gr. Biber
Katıyağ 3 çorba kaşığı Tuz
YAPILIŞI:
Yağ iyice kızdırılır. Un, yağ içerisinde açık pembe renk alıncaya kadar
döndürülür. 1-2 kaynamakta olan suya kavrulan un, tuz, biber ilavesiyle
atılır ve 20-30 dakika kaynatılarak indirilir. Hafif hasta yemeği de
olmaktadır. Aynı çorba kıyma atılarak da yapılır. Limon sıkılır ve un
çorbası ismini alır.
LAHANA MUSAKKASI
MALZEME:
Beyaz lahana 1 adet Pirinç 1/2 su bardağı
Kuru soğan 3 adet Biber
Kıyma 200 gr. Tuz
Salça 3 çorba kaşığı
YAPILIŞI:
Lahana haşlanmayıp ıspanak gibi kıyılır ve bol soğanlı kıymalı salçalı
sokarıç, biraz da pirinç ilave edilerek tuz, biber atılır, pişirilir.
Pirinç olmadığı taktirde bulgur da aynı vazifeyi yapar.
PATATES ÇORBASI
MALZEME:
Patates 250 gr. Bulgur veya pirinç 1 su bardağı
Kıyma-kavurma 100 gr. Margarin 1 çorba kaşığı
Soğan (rendelenmiş) 1 baş Nane 1 tatlı kaşığı
Tuz 1 tatlı kaşığı Biber 1 tatlı kaşığı
YAPILIŞI:
250 gr. patates, 1cm. 3 şekilde doğranır. Kıymalı, soğanlı sokarıçla
1-2 litre suya dökülür. Tuz biber ekilir. 1 kase dolusu bulgur veya
pirinçle pişirilir. Bu da yine kemikli kavurma veya kuşbaşı etle yapılır.
Çorba ateşten indirildikten sonra 1 çorba kaşığı sıvı yağ kızdırılır,
1 tatlı kaşığı kuru nane ilave edilerek üzerine dökülür.
SAC KEBABI YAPILIŞI:
Kemiksiz (kuşbaşı) koyun eti, yağı ve tuzu ile (et yağlı ise yağa ayrıca
lüzum kalmayabilir), altında ateş yanan bir sac üzerine konup, karıştırılmak
suretiyle kızartılır. Doğranmış patlıcan ve yeşil biberler de ilave
edilip tekrar karıştırılır, sebzeler kızarınca dilimlenmiş domatesler
konup ateşte biraz daha çevrilir. Sebzenin bol olduğu yaz günlerinde
Çermikler, Paşa fabrikası, Tekke önü gibi mesirelere gidilince yapılan
bir piknik yemeğidir. Evler de yapılabilir. Pişirmek için kullanılan
sac, sac kebabı yapılanları biraz daha ufak (çevicek) tır.
ŞALGAM ÇORBASI
MALZEME:
İri şalgam 5-6 baş Bulgur veya pirinç 1 kase
Tereyağı-margarin 2 çorba kaşığı Kıyma 100 gr.
Kuru soğan 2 adet
YAPILIŞI:
İri şalgamdan 5-6 baş alınır, iri göz rendeden geçirilir. İstenirse
tuzla ovularak (kekre) acı suyu giderilir. 1-2 çorba kaşığı saya yağı,
1-2 baş doğranmış soğan sokarıcı yapılır. Arzuya göre kıyma, kuşbaşı
et, kemikli kavurma hangisi varsa 1-2 litre kaynayan suya sokarıçla
birlikte 1 kase dolusu bulgur veya pirinç, et hepsi bir arada kaynatılır.
Bulgur pişmek üzere iken rendelenmiş şalgamlar atılır. O da pişince
ateşten indirilir.
TARHANA ÇORBASI
MALZEME:
Tarhana 1,5 su bardağı Kuşbaşı et Yarım kg.
Kara nohut 1 su bardağı Çelem Yarım kg.
Ispanak Yarım kg. Tereyağı 1 çorba kaşığı
Kuru nane 1 çorba kaşığı Et suyu
YAPILIŞI:
Tarhana ve nohut akşamdan ıslatılır. Bol et suyunun içine atılarak pişmeye
bırakılır. Diğer tarafta kuşbaşı etler tereyağında iyice kavrulur. Pişmekte
olan çorbaya çelem, ıspanak ve kavrulmuş etler ilave edilir. İyice pişirilir.
Çorba piştikten sonra üzerine tereyağında yakılan nane dökülerek servis
yapılır.
Madımak Mıhlaması
Malzemeler:
1 kilogram madımak
1 adet büyük soğan
100 gram tereyağı
6 adet yumurta
tuz
karabiber
kırmızı biber
Hazırlanışı:
Madımakları bol su ile yıkayıp süzün. İnce ince doğrayın.
Soğanı ayıklayıp yıkayın, küp şeklinde doğrayın.
Genişce bir tavaya yağı koyup ısıtın, soğanları ekleyin, şeffaflaşana
kadar çevirin. Madımakları ekleyin ve yumuşayıncaya kadar kavurun, tuzlayıp
biberleyin.
Yumurtaları karıştırma kabına kırın, tuz ve biber ilavesiyle homojen
hale gelene kadar çırpın. Tavadaki kavrulmuş madımakların üstüne dökün.
Bir kaşık yardımıyla iyice birbirine karıştırıp yayın. Üstüne kapak
kapatıp pişirin.
Altı kızardıktan sonra bir tabak yardımıyla alt üst edip öteki tarafını
da pişirin, kırmızı biber ekip sıcak olarak yiyin.
|